Beleggingsfondsen
Algemeen
Een beleggingsfonds is in feite een "‘verzamelpot" voor beleggers. In deze pot komt het geld van alle in het betreffende fonds investerende beleggers samen. Het totaal bijeen gelegde geld wordt het fondsvermogen genoemd. Voor het beheren van deze portefeuille is er een fonds manager die investeringen doet die passen bij het overeengekomen beleggingsbeleid, ook wel genoemd de doelstelling.
Fondsen kunnen beleggen in een verscheidenheid van investeringsmogelijkheden, zoals bijvoorbeeld :
• Nederlandse of internationale aandelen,
• Obligaties of andere geldmarktinstrumenten,
• Sectoren zoals bijvoorbeeld vastgoed, bank en verzekeringswezen, transport, etc.
• of een combinatie van deze.
Een beleggingsfonds is vaak een naamloze vennootschap. Beleggers kopen aandelen in deze vennootschap en kopen daarmee indirect aandelen, obligaties, onroerend goed, enz. Individuele beleggers bezitten dus een deel van de aandelen van het fonds, terwijl het fonds of de beleggingsmaatschappij eigenaar is van de, door de leidinggevende, gekozen onderliggende beleggingen.
Het beleggingsfonds ontvangt inkomsten zoals dividend, rente, huur, enz. Na aftrek van de kosten worden de positieve resultaten doorgegeven aan de aandeelhouders in de vorm van dividend. Fondsen die dividend uitkeren kun je herkennen aan de toevoeging (inc). Fondsen die geen dividend uitkeren, maar deze herbeleggen hebben de toevoeging (acc).
Vandaag de dag bestaan er wereldwijd duizenden beleggingsfondsen die gezamenlijk meer dan 9000 miljard dollar in activa houden.
Aangezien het aantal beleggingsfondsen nog steeds groeit, zijn sommige beleggingsfondsen
steeds complexer en specialistischer geworden en kunnen gecompliceerde investerings-
strategieën hanteren, zoals het hefboomeffect en short selling, om hun portefeuilles te beheren. Hier zullen we op dit moment niet verder op ingaan.
Naast deze complexe middelen wordt ook steeds vaker geïnvesteerd in alternatieve beleggingen, zoals grondstoffen, vreemde valuta en derivaten.
Het niveau en de aard van het risico verbonden met beleggingsfondsen kan dus aanzienlijk verschillen. Als gevolg hiervan, is het belangrijk te beschikken over een volledig inzicht in de investeringsstrategieën en de onderliggende producten van een beleggingsfonds om de risico’s goed te kunnen evalueren.
Deze risico's worden beschreven in het prospectus van het fonds. Wij raden je ten sterkste aan om deze goed te lezen. Complexe fondsen in het bijzonder zijn onderhevig aan een aantal risico's, met inbegrip van een grotere volatiliteit en een grotere kans op verlies, en zijn daarom niet geschikt voor alle investeerders. Alvorens te investeren in een beleggingsfonds, dien je dus het prospectus goed te lezen en uw doelstellingen eventueel met je financieel adviseur te bespreken.
Doelgroep
Beleggingsfondsen zijn er voor iedereen. Ze zijn zowel voor particuliere beleggers bestemd zijn als voor institutionele beleggers. Particuliere beleggers kunnen door een deelname in een beleggingsfonds een spreiding van hun beleggingsportefeuille bereiken die anders slechts met een aanmerkelijk groter vermogen te bereiken valt. Een deelname van enkele honderden euro's in een "breed" fonds wordt hierdoor gespreid over alle aandelen of obligaties waarin het fonds belegt. Spreiding bij investeren is héél belangrijk.
Voor institutionele beleggers kunnen beleggingsfondsen ook uit dit oogpunt interessant zijn. Vaak zal men een beleggingsfonds echter gebruiken om daarmee een belegging op een min of meer specialistisch gebied te realiseren, zoals bijvoorbeeld een bepaalde sector, of een bepaalde regio. Men besteedt het daarmee gemoeide werk dan uit, tegen vaak lagere kosten dan indien men dat zelf zou doen. In beide situaties geldt dat men profiteert van schaalvoordelen. Beleggingsfondsen kunnen in omvang variëren van enkele tientallen miljoenen tot miljarden euro's.
Op particulieren gerichte beleggingsfondsen worden door vrijwel alle banken aangeboden. Beleggingsfondsen voor institutionele beleggers worden meestal aangeboden door gespecialiseerde vermogensbeheerders, hoewel ook steeds meer "normale" banken zich hiermee bezig houden.
Eerste aankoop
De mogelijkheid om deel te nemen in een bepaald fonds kan bij sommige fondsen al vanaf 1 aandeel. Anderen hanteren een minimale initiële investering van zo’n Euro 1.000 tot Euro 5.000 Er bestaan echter ook fondsen die een minimale eerste aankoop vereisen die in de miljoenen kan lopen. Deze zijn hierdoor voor particulieren minder geschikt en worden over het algemeen door grote institutionele beleggers, zoals bijvoorbeeld pensioenfondsen, gekocht.
Het beheer van de fondsen
Het geld van een beleggingsfonds wordt beheerd door een fondsmanager of soms een team van managers. Zij beslissen of er aandelen in Bedrijf A moeten worden gekocht en/of aandelen in Bedrijf B moeten worden verkocht. Zij hebben vaak een team van professionals om zich heen die ieder zijn eigen deel van de markt op zijn duimpje kent.
Niet alle beleggingsfondsen hebben een actieve beheerder, bij een indexfonds worden ingelegde gelden belegd conform een beursindex. Een beursindex is het gemiddelde van de koersen van alle aandelen die genoteerd staan op een beurs. Dit gemiddelde wordt vaak als graadmeter gebruikt in de financiële berichtgeving. In Nederland kennen we de beursindex AEX. De taak van de beheerder is dan beperkt tot het aan- en verkopen van aandelen conform die index. Bij wijziging van die index moeten in de portefeuille ook de nodige wijzigingen worden doorgevoerd.
Verschillen in beleggingsfondsen
Er is een groot aantal beleggingsfondsen op de markt, met een grote variëteit aan objecten waarin belegd wordt. Enige voorbeelden: alleen belegging in aandelen (aandelenfonds), alleen obligaties (obligatiefonds), zowel obligaties als aandelen, aandelen in winkelcentra, aandelen in zeeschepen, aandelen in technologie, wel of niet gedeeltelijk met geleend geld gefinancierd, alleen in Europa, alleen in de Verenigde Staten, het Verre Oosten. Een belegger kan op deze wijze tegen relatief lage kosten beleggen in objecten van zijn voorkeur, en zonder dat hij zelf zich in de betreffende markt of de sector hoeft te verdiepen. Hierbij geldt in het algemeen wel dat de beheerskosten hoger zijn naarmate het fonds meer specialistisch is.
Meest voorkomende fondsen zijn:
Aandelenfondsen
In deze fondsen zitten uitsluitend aandelen, dat kunnen aandelen zijn van verzekeringsmaatschappijen, multinationals, nieuwe bedrijven etc.
Mixfondsen
Dit zijn fondsen met een gespreid karakter en daarmee een gespreid risico. Er zitten aandelen, obligaties en bijvoorbeeld vastgoed in.
Vastgoedfondsen
Deze fondsen beleggen uitsluitend in vastgoed. Langlopende (ver)huur contracten en verkoopwinst zorgen voor een lager risico.
Obligatiefondsen
Deze fondsen beleggen uitsluitend in obligaties, ze kennen vaak een vast rendement op een vooraf vastgestelde einddatum. Hierin bestaat er weer een verschil in obligaties uitgegeven door overheden en door individuele bedrijven. De risico's zijn over het algemeen lager als de obligaties zijn uitgegeven door een overheid maar met de recente herinnering aan IJsland en onlangs nog Griekenland is ook daar tegenwoordig de mogelijkheid van een zeer hoog risico. Obligaties met een zeer hoog risico worden ook wel ‘junkbonds’ genoemd.
Bijzondere vermelding verdienen beleggingsfondsen voor ethisch of maatschappelijk verantwoord beleggen. Hierbij worden zwaardere eisen gesteld aan de objecten waarin belegd wordt (meestal aandelen, maar soms ook obligaties). De betreffende ondernemingen waarin belegd wordt worden "gescreend" op de mate waarin zij bij hun bedrijfsvoering aandacht besteden aan aspecten als milieubewustheid en sociaal beleid. Bij sommige beleggingsfondsen van dit type worden ondernemingen uit bepaalde sectoren bewust uitgesloten, bijvoorbeeld ondernemingen in de wapenindustrie, alcohol en/of tabak.
Sommige fondsen beleggen de ontvangen dividenden of rente opnieuw, dit noemt men kapitalisatiefondsen en worden aangeduid met acc. Anderen keren de dividenden uit, dit zijn distributiefondsen (inc).
Toezicht
Om een beleggingsfonds in Nederland te beginnen, is toestemming nodig van de Autoriteit Financiële Markten. Deze houdt toezicht op het fonds en het management. De Nederlandsche Bank houdt in de huidige toezichtstructuur toezicht op de solvabiliteit van het fonds.
In België staan beleggingsfondsen onder toezicht van de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA).
Beurs- en niet-beursgenoteerde fondsen
Verder zijn er beleggingsfondsen die aan de beurs genoteerd zijn en fondsen zonder een notering. Dit heeft vooral invloed op de verhandelbaarheid. De beursgenoteerde fondsen kunnen bij alle commissionairs, banken en brokers gekocht en verkocht worden. Niet-beursgenoteerde fondsen kunnen alleen bij het fonds zelf gekocht worden.
Open en gesloten fondsen
Tenslotte is er nog een verschil tussen open en gesloten fondsen. Een open-end fonds mag nieuwe aandelen uitgeven als er nieuw geld in het fonds stroomt. Het handelt altijd om en nabij de intrinsieke waarde. Een closed-end fonds mag niet zomaar nieuwe aandelen uitgeven. Daar hangt de prijs niet af van de intrinsieke waarde, maar van vraag en aanbod.
Bij een order opgeven voor een closed-end fonds is het belangrijk om een limiet op te geven. Een limiet is de maximale prijs die men voor dat aandeel wenst te betalen: als zo'n limiet niet wordt opgegeven loopt men het risico dat bij een plotselinge stijging van de vraag men een aanzienlijk hogere prijs dan beoogd blijkt te hebben betaald. Het opgeven van een limiet is overigens bij iedere effectenorder te overwegen. Wil men het aandeel tegen elke prijs dan geeft men een bestens order.
Handel
Sinds 2007 worden op Euronext een aantal beleggingsfondsen verhandeld. Eind juli 2010 stonden er zo’n 487 verschillende fondsen van een tiental aanbieders aan de beurzen van Euronext (Brussel, Amsterdam en Parijs) genoteerd. Daarmee is het aantal fondsen dat via Euronext wordt aangeboden met 40 nieuwe producten toegenomen sinds het begin van dit jaar. Het marktsegment van de fondsen heeft in de eerste zeven maanden van dit jaar een stijging in het aantal verhandelde aandelen laten zien van 30 procent, waarbij het beheerde vermogen steeg van 90 tot 118 miljoen euro.
Aanbieders
Nagenoeg alle grote banken bieden beleggingsfondsen aan zoals de ING en de ABN AMRO. Daarnaast bestaan er gespecialiseerde vermogensbeheerders die geen onderdeel uitmaken van een bank. Een bekend voorbeeld is Fidelity in de Verenigde Staten. In Nederland biedt vooral Robeco zelfstandig beleggingsfondsen aan, hoewel het onderdeel uitmaakt van Rabobank.
www.vermogensbeheer-aandeel.nl wil ervoor zorgen dat investeren in de door ons geselecteerde beleggingsfondsen het beste past bij uw doelstellingen, risicobereidheid, beleggingstermijn en spreidingsbehoeften. Je dient hier voor jezelf een aantal vragen voor te beantwoorden waarna er door een bepaalde waarde aan de antwoorden toe te kennen een risicoprofiel ontstaat. Er zijn vijf verschillende risicoprofielen, te weten ‘Hoog’, ‘Bovengemiddeld’, ‘Gemiddeld’, ‘Benedengemiddeld’ en ‘Laag’.
Traditionele beleggingsfondsen
Beleggingsfondsen worden over het algemeen actief beheerd. Fondsbeheerders kopen en verkopen effecten voor de portefeuille van het fonds in een poging om te profiteren van veranderende markt voorwaarden. Elk beleggingsfonds is onderworpen aan specifieke risico's die variëren naar gelang de doelstellingen van het fonds en de samenstelling van de portefeuille.
Niet-traditionele beleggingsfondsen
Niet-traditionele beleggingsfondsen zijn complexe producten, en zijn vaak onderhevig aan grotere risico's dan die van traditionele beleggingsfondsen. Deze fondsen kunnen zeer speculatief van aard zijn, om de prestaties van een onderliggende index te evenaren. Zij zijn ontworpen voor de meer ervaren beleggers die de risico's kennen en accepteren die verbonden zijn met het gebruik van het hefboomeffecten en andere complexe strategieën. Bijgevolg moeten deze alleen worden gekocht door ervaren beleggers die zeer speculatief van aard zijn. Alvorens een belegging in een niet-traditionele beleggingsfondsen, moet u rekening houden met alle de risico's geassocieerd met, maar niet beperkt tot, uw financiële mogelijkheid tot aankoop complexe producten in volatiele markten.
Bovendien kunnen sommige niet-traditionele beleggingsfondsen dun worden verhandeld, dit kan van invloed zijn op uw wens om snel uw aandelen te verkopen.
Toekomst gerichte beleggingsfondsen
Een "toekomst gericht" beleggingsfonds (ook bekend als een "life-cycle" fonds) is ontworpen om een vereenvoudigde beleggingsstrategie te bieden door middel van een enkele investering. Het doel van deze fondsen is om de onderliggende portefeuille actief te beheren door zich te richten op een specifieke datum in de toekomst (zoals 2020, 2030 of 2040). Deze fondsen hebben een vaak een verbeterde spreiding, omdat ze vaak zijn samengesteld uit meerdere afzonderlijke fondsen. Hierdoor zijn de kosten over het algemeen wel hoger dan bij de traditionele fondsen.
Aangezien de beleggingsfondsenbeheerder de beleggingsstrategie en de te aanvaarden risico's voor elke fonds bepaalt kunnen ook hierin dus grote verschillen bestaan.
Wanneer u overweegt te investeren zorg er dan altijd voor dat de doelstellingen van de fondsen in overeenstemming zijn met uw risico tolerantie en persoonlijke investerings doelstellingen.
Kosten
De meeste kosten zijn ofwel "front-end" (in rekening gebracht wanneer u aandelen koopt) of "Back-end" ( wanneer u verkoopt).
Het komt wel voor dat hoe langer u uw aandelen aanhoudt hoe lager de kosten worden en uiteindelijk kunne de kosten zelfs dalen tot nul.
Veel van de kosten die gepaard gaan met een beleggingsfonds zijn bedrijfskosten - of, simpel gezegd, de kosten van het zakendoen.
Deze worden afgetrokken van het vermogen van het fonds, zodat ze de beleggingsopbrengsten verminderen. Het prospectus bevat hierover vaak informatie.
De prospectus van het fonds vermeld ook de expense ratio (een maat van wat het kost uitgedrukt als een percentage van de netto-activa van het fonds).
Hiermee kun je de jaarlijkse kosten van de verschillende fondsen met elkaar vergelijken.
Het Fonds neemt vergoedingen uit het fonds voor marketing en distributie kosten, zoals commissie voor financieel adviseurs.
Overige kosten
Een vergoeding kan worden gevraagd van de aandeelhouders wanneer zij hun aandelen snel weer verkopen, dit wordt ook wel ‘redemption fee’ genoemd. Deze vergoeding, die als een soort boete kan worden gezien is ontworpen om frequente handel in beleggingsfondsen te ontmoedigen. Elk fonds heeft hierover zijn eigen regels en hier kunnen dus grote verschillen in bestaan. Het is belangrijk om te controleren of een fonds hierover in de prospectus iets vermeld.
Aandelen klasse(n)
Een beleggingsfonds biedt vaak meer dan één "klasse" van haar aandelen aan.
Iedere klasse vertegenwoordigt een evenredig bedrag van eigendom in de onderlinge fonds
portefeuille. Elke klasse is belast met verschillende kosten.
Afhankelijk van de klasse die u kiest, hebben deze kosten dus een verschillend effect op het rendement van uw investering.
Hoewel er meerdere klassen bestaan, zijn de meest voorkomende "klasse A", "Klasse B" en "Klasse C".
Klasse A-aandelen.
Deze worden soms simpelweg genaamd "A-aandelen". Meestal betaal je hierbij een vergoeding op het moment dat je je aandeel koopt, deze wordt direct afgetrokken van uw initiële investering. De huishoudelijke uitgaven van klasse A fondsen zijn in het algemeen lager dan voor B- of C-aandelen. De meeste A fondsen bieden kortingen op de te betalen aankoop vergoeding (de zogenaamde "breekpunt kortingen") wanneer de grootte van uw totale investeringen in een fonds toeneemt. Tot slot, de meeste fondsen laten investeerders een "letter of intent” ondertekenen met vermelding van het voornemen een bepaald bedrag te investeren in het fonds en de tijdsduur. Dit kan dan recht geven op een breekpunt korting.
Klasse B-aandelen.
Klasse B-aandelen hebben meestal geen te betalen aankoopvergoeding, maar over het algemeen wel hogere jaarlijkse bedrijfslasten dan A-aandelen. U betaalt eveneens kosten als u uw aandelen binnen een bepaald aantal jaren verkoopt. Deze kosten worden elk jaar lager en houden meestal op te bestaan na het zevende of achtste jaar.
Klasse C aandelen.
Normaal gesproken hebben klasse C aandelen geen te betalen aankoopvergoeding en de verkoop heffing is over het algemeen lager dan bij B-aandelen, vaak 1% voor 1 jaar. Net als B-aandelen hebben C- Aandelen hogere jaarlijkse bedrijfslasten dan A-aandelen.
Klasse I-aandelen.
Dit is een institutionele aandelenklasse die doorgaans worden verkocht zonder verkoop kosten en hebben lagere jaarlijkse kosten en beheerskosten dan traditionele aandelen klassen zoals A, B en C-aandelen. Vaak is wel de minimale investering veel hoger.
Beleggers kunnen beleggingsfondsen kopen via hun eigen bank, maar ook via brokers zoals Alex, Bink, Lynx en Today’s brokers. Ook bestaan er veel buitenlandse brokers die aanzienlijk lagere tarieven hanteren. Aan u de keuze.
Voordat je een keuze van een aandelen klasse maakt, denk dan eerst na over de volgende vragen:
• Hoe lang ben ik van plan het fonds aan te houden?
• Hoeveel geld ben ik van plan om te investeren?
• Kan ik meer van dezelfde aandelen kopen in de toekomst?
• Welke kosten moet ik betalen voor welke klasse?
• Kom ik in aanmerking voor kortingen op de aankoop- of verkoop heffingen?
Fiscale aspecten (Vermogen en de belasting)
Sinds de invoering van de Wet inkomstenbelasting in 2001 betaal je een zogenaamde vermogensrendementsheffing.
Een vermogensrendementsheffing is een belasting op het rendement dat een belastingplichtige geacht wordt op zijn of haar vermogen te maken. De belastingdienst gaat hierbij uit van een fictief inkomen uit vermogen. Over dit fictieve vermogen wordt belasting betaald, ook als men die inkomsten in werkelijkheid niet had.
Het rendement is gesteld op 4% van het gemiddelde vermogen. Dit wordt in box 3 belast tegen een vlaktaks van 30%.
Dit komt dus neer op 1,2% belasting over het gemiddelde vermogen.
Kenmerken van een investeerder
Het selecteren van de juiste fondsen voor de doelstellingen van uw investering bestaat uit een aantal factoren, zoals :
de fonds strategieën, fonds prestaties geschiedenis, risico's, tijdshorizon investeringen, kosten en vergoedingen, en de overdraagbaarheid, onder anderen.
Je moet de financiële bijsluiter van ieder fonds waarin je geïnteresseerd bent goed lezen om uw opties volledig te kunnen beoordelen.